ناشناخته های تاریخ ایران و اسلام
44 بازدید
موضوع: تاریخ و سیره
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : کیهان فرهنگی ) بهمن 1381 - شماره 196 )(15 صفحه - از 5 تا 19)
تعداد شرکت کننده : 0
گفتگو

(به تصویر صفحه مراجعه شود) زیر نظر:مهدی پروین‏زاد

ناشناخته‏های‏ تاریخ ایران و اسلام

در گفت‏وگو با استاد رسول جعفریان

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

بیانش نرم و آرام و نثرش پاکیزه و روان است.کمتر اثری از او هست‏ که آغاز و یا پایانش با پیشینه تحقیق در آن موضوع،یا ارایه آگاهی‏های‏ کتابشناختی همراه نباشد.

بیش از بیست سال است که به طور تخصصی با چشم فرسودن‏ بر نسخ خطی در کتابخانه‏های دور و نزدیک،می‏کوشد تا غبار فراموشی را از چهره آثار گرانسنگ اندیشمندان شیعی پاک کند.

آثار پر شمارش هر یک روشنایی‏هایی بر زوایای تاریک و ناشناخته‏ تاریخ ماست.ذهن پویا و نگاه جست و جو گرش شتاب دارند که همه‏ جنبه‏های کمتر شناخته شده تاریخ ایران اسلامی را به عرصه نقد و تحلیل و شرح تفسیر در آورند.وسعت اطلاعاتش از تاریخ ایران‏ اسلامی و بویژه تاریخ تشیع،مثال زدنی است.هیچ چیز را در بررسی‏ مسایل تاریخی بی دلیل و مدرک و بی ارایه سند و دلیل روشن، نمی‏پذیرد.شیوه‏اش در بررسی تاریخ علمی-تحلیلی است و عجیب‏ حوصله و توانی دارد.در باز نویسی و باز پیرایی برخی از آثار مورد علاقه‏اش!شاید کمتر کسی به اندازه او توانسته باشد زمان را به‏ خوبی مدیریت و لحظات عمر خویش را در هر شرایطی،به«فرصت‏ علمی»برای پژوهش و تألیف،تبدیل کند.

حجت الاسلام استاد رسول جعفریان از پژوهشگران ژرف اندیشی‏ است که توانسته است یک تنه بار سنگین و بر زمین مانده تاریخ تشیع‏ را در ایران بر دوش کشد.همت سترگ او در طرح آموزش تاریخ‏ در دروس حوزوی و ایجاد کتابخانه‏ای تخصصی در قم و تأسیس چند نهاد ویژه بررسی تاریخ به راستی ستودنی است.

آنچه در پی خواهد آمد،حاصل گفت و گوی صمیمانه و پنج ساعته‏ ما طی دو نشست در کیهان فرهنگی و مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر با ایشان است.امید که در انتقال تجربه‏های تاریخی،در روزگار غفلت‏ و تغافل،مفید فایده باشد.

استاد رسول جعفریان در سال 1343 در«خوراسگان»از توابع اصفهان پای به عرصه گیتی نهاد.دوره(به تصویر صفحه مراجعه شود)

دبستان را در زادگاهش گذارند و سپس برای ادامه تحصیل به اصفهان آمد و دوره راهنمایی را در این شهر آغاز کرد.پس از چندی تحت تأثیر سفرهای تبلیغی مبلغان حوزه علمیه قم و کلاس‏های رو خوانی قرآن در خوراسگان به دروس دینی علاقه‏مند شد و از آن پس به مدرسه ذو الفقار رفت و مطالعه دروس جدید را در مدارس شبانه ادامه داد.وی در مدت اقامت در اصفهان،به صورت آزاد از مدارس دینی دیگری چون‏ «نیماورد»،«نوریه»،«صدر»،«وجده کوچک»استفاده می‏کرد.

رسول جعفریان در سال 57 و در آستانه پیروزی انقلاب،برای ادامه تحصیلات حوزوی،راهی شهر مقدس‏ قم شد.نخست به مدرسه خان رفت و سپس در مدرسه رسالت،به ادامه تحصیل پرداخت.وی در قم درس‏ اساتیدی چون آیت الله جوادی آملی،آیت الله مصباح یزدی،آیت الله ممدوحی،آیت الله گرامی و نیز آیت الله جعفر مرتضی جبل عاملی کسب فیض کرد.سال 58 با آثار و موسسه آیت الله مصباح یزدی آشنا شد و در کلاس‏ها و دوره آموزشی آن موسسه شرکت کرد و با بازگشایی دانشگاهها،در سال 59 به تدریس‏ معارف اسلامی و تاریخ اسلام در دانشگاههای اصفهان و تهران مشغول شد.اولین اثر استاد جعفریان‏ در سال 64 تحت عنوان«پیش درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام»منتشر شد و از آن پس تاکنون،ضمن همکاری با موسسات پژوهشی و تأسیس کتابخانه اسلام و ایران در قم،به کوشش‏های پی‏گیر خود در زمینه تألیف،تصحیح،ترجمه و نیز تحقیق در تاریخ اسلام،ایران و تشیع،همچنان ادامه می‏دهد.

کیهان فرهنگی:با تشکر از حضور جناب عالی و پذیرش دعوت ما برای گفت و گو پیرامون مسایل تاریخی و آثارتان،لطفا بحث را به روال کیهان فرهنگی از تولد و تحصیلات و خانواده آغاز کنید.

استاد جعفریان:بسم الله الرحمن الرحیم.

بنده اصفهانی الاصل هستم،در یکی از محلات‏ حاشیه شهر اصفهان به نام«پزوه»در سال‏ 1343 متولد شدم.زادگاه من شهرکی است به نام‏ «خوراسگان»که محلات مختلفی دارد و حالا داخل شهر قرار گرفته.محله‏مان یک جای قدیمی‏ و پر جمعیت بود و تا سیزده یا چهارده سالگی آنجا زندگی می‏کردم.

کیهان فرهنگی:شغل پدرتان چه بود؟

استاد جعفریان:پدر بزرگم کشاورزی می‏کرد اما پدرم بعد از دوره سربازی در کارخانه‏های‏ متعددی کارگری کرده و یادم هست در دوره‏ کودکی،گاهی همراهش به کارخانه می‏رفتم.

کیهان فرهنگی:حالا مستمری می‏گیرند؟

استاد جعفریان:بله حالا باز نشسته شده است‏ ولی چون حق بیمه کم پرداخته،مبلغ کمی‏ می‏گیرد.من یک زمانی با زحمت زیاد و جست و جو در اسناد قدیمی سازمان تامین اجتماعی‏ یک سابقه ده ساله‏اش را جمع و جور کردم.چون‏ آن زمان کامپیوتر نبوده،سوابقش در جاهای‏ مختلف مانده بود.به هر حال،چون ده سال حق‏ بیمه پرداخت کرده بود،با ده سال نمی‏توانست‏ باز نشست شود مجبور شد صبر کند تا شصت‏ سالش تمام شود و بالاخره باز نشسته شد.

کیهان فرهنگی:استاد!لهجه شما کمی به آذری‏ زبانان شبیه است،شما اصالتا آذری‏ *من شرح بسیاری از فعالیت‏های مذهبی را در کتاب‏ جریان‏ها و سازمان‏های مذهبی‏ سیاسی ایران آورده‏ام.البته‏ هنوز هم جای کار دارد.

نیستید؟

استاد جعفریان:این را دیگران هم گفته‏اند، ولی من اصالتا اصفهانی هستم.

کیهان فرهنگی:از تحصیلاتتان بفرمایید.

استاد جعفریان:من دوره دبستان را در همان‏ شهرک«خوراسگان»گذراندم.اما از دوره‏ راهنمایی به اصفهان رفتم و در مدرسه ذو الفقار ادامه تحصیل دادم.

کیهان فرهنگی:قبل از ورود به دبستان،در منزل‏ هم آموزش دیده بودید؟

استاد جعفریان:خیر،اما در همان خوراسگان‏ مدتی مکتب رفته بودم و خوشبختانه تجربه مفیدی‏ بود که قبل از دبستان پیدا کردم و بعد در ایام‏ تابستان‏ها هم مکتب می‏رفتم.

کیهان فرهنگی:مادرتان هم در مکتب درس‏ خوانده بود؟

استاد جعفریان:بله مادرم مکتب رفته بود و تمام کتاب‏های دوره مکتب‏اش را اعم از نثر و نظم‏ حفظ بود و گاهی که فرصت می‏شد همان عبارات‏ را از حفظ برای ما می‏خواند و این شاید اولین تجربه‏ درسی یا آموزشی ما بود.

کیهان فرهنگی:مثلا از گلستان یا نصاب‏ الصبیمان...

استاد جعفریان:خیر،ساده‏تر از اینها بود، گاهی داستان‏هایی بود که در قالب نظم گفته شده‏ بود.مثلا ابجد خوانی بود و از این قبیل،البته در کنارش قرآن هم بود.در منزل بعضی از اقوام هم‏ چند نفری بودند که در ایام زمستان«کشکول» می‏خواندند.آن موقع مردم غالبا بیکار بودند و تفریحات مخصوصی داشتند.آنها که اندک سوادی‏ داشتند زیر کرسی می‏نشستند در زمستان کشکول و کتاب شعر می‏خواندند.اگر یادتان باشد آن موقع‏ کشکول طبسی خیلی رایج بود،هم طنز داشت، هم کلمات قصار و حکایت.

کیهان فرهنگی:بله و غالبا زوار از مشهد می‏آوردند.

استاد جعفریان:بله از مشهد می‏آوردند و با این که سن من خیلی زیاد نیست،اما همین‏ها را خوشبختانه تجربه کردم.

کیهان فرهنگی:از دوره دبستان و راهنمایی‏تان چه‏ خاطره‏ای دارید؟

استاد جعفریان:دوره ابتدایی را خیلی به یاد نمی‏آورم،فقط معلم کلاس پنجم را به خاطر می‏آورم که بعد از مثلا حدود 30 سال،پارسال عید نوروز اسم ایشان را از دفتر تلفن پیدا کردم و به ایشان‏ زنگ زدم و گفتم:من در کلاس پنجم ابتدایی‏ خدمت شما بوده‏ام و درس خوانده‏ام.خیلی ... ادامه در لینک

آدرس اینترنتی