اختلاف نظر فقها در مسأله غنا در دوره صفوی
8 بازدید
محل نشر: پژوهش و حوزه » پاییز 1379 - شماره 3 » (33 صفحه - از 91 تا 123)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
مقدمه اجتهاد فقهی، تلاشی است عالمانه در جهت‏به دست آوردن احکام شرعی با اتکای بر کتاب، سنت، عقل و اجماع، در چارچوب قواعد اصولی. با این حال، شناخت‏بستر تاریخی یک مساله فقهی یا کلامی، می‏تواند در فهم درست آن کمک شایسته‏ای بنماید. طبیعی است که هر مساله‏ای در زمانی خاص پدید آمده و طی زمانی دراز، با توجه به تحولات مختلف تاریخی و موضوعی، دامنه فروعات آن وسعت‏یافته و همین شرایط تاریخی سبب شده است تا گاه حکم مساله تغییر کند. برای نمونه، حکم نماز جمعه، براساس آیه قرآنی مربوط و احادیث و سیره عملی رسول خدا(ص) کاملا مشخص بوده است; اما تغییراتی که بعدها در اوضاع سیاسی جامعه در باره امامت پدید آمد، سبب شد تا حکم آن در معرض تغییر قرارگیرد و اسباب اختلاف نظر میان فقها شود. شناخت ابعاد این تغییر، منوط به شناخت درست‏شرایط سیاسی و اجتماعی خاصی است که با عنایت‏به آن‏ها، احادیث امامان(ع) درباره حکم نماز جمعه صادر شده است. همین رویه، درباره مساله غنا نیز صادق است; زیرا صدور احادیث مربوط، اعم از تحریم یا تحلیل، در اوضاع خاصی بوده است که برای شناخت تعریف دقیق غنا و تعیین مصادیق آن، لازم است‏به آن اوضاع توجه شود. نتیجه آن که، به هر روی، دانش تاریخ می‏تواند در این زمینه، کمک شایسته‏ای بنماید، بدون آن که ادعای آن را داشته باشد تغییری در مبانی صدور احکام بدهد. طبعا برای شناخت تاریخ مساله، یکی از کارهای لازم آن است که آنچه طی زمان، درباره آن مساله گفته شده، گردآوری و بررسی شود. بر این اساس، دوست ارجمند و دانشمند ما جناب استاد رضا مختاری، به همراه تنی چند از محققان و فضلا، مصمم شد تا رسائل و اقوال مربوط به غنا را در منابع شیعه و سنی و براساس ترتیب تاریخی، مدون کند. حاصل این کار انتشار سه جلد کتاب با عنوان میراث فقهی(1): غنا و موسیقی بود که دو مجلد آن به همت مدرسه ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و یک مجلد آن توسط انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، در اختیار عموم گذاشته شده و دائرة‏المعارف جامعی از مباحثی است که در این‏باره صورت گرفته است. وجود این منبع بسیار با ارزش، سبب شد تا نویسنده این سطور، در این اندیشه افتد تا بر اساس آنچه در آن‏جا آمده، نوشتار زیر را درباره تاریخ بحث و گفتگوی فقها از غنا در دوره صفوی فراهم کند.
آدرس اینترنتی